ෆයිටර් 3 - fishting fish

කලින් ලිපි වලදී ෆයිටර් මසුන්ගේ හැසිරීම ගැන උන්ගේ ආහාරපාන ගැන කිව්වා මතක ඇති නේ. අද කියන්න යන්නේ මෙම වර්ගයේ මසුන්ගේ බෝවීම ගැන. ඒ ලිපිය කියවන්න බැරි කෙනෙක් ඉන්නවා නම් මෙතන ක්ලික් කරලා කියවන්න.

මෙම මසුන් බිත්තර මගින් බෝවෙන නිසා යම්තාක් දුරට පැටවු ලබා ගැනීම අසීරුයි. ඒ නිසාම තමයි මුල් වරට මසුන් ඇති කරන අයෙකුට මෙම වර්ගයේ හෝ මොනයම් හෝ බිත්තර මගින් බෝවෙන මසුන් වර්ගයක් නිර්දේශ නොකරන්නේ.

ෆයිටර් 2 - fighting fish

කලින් ලිපියෙදි කියපු විදිහට අද කියන්න යන්නේ සියම් දේශය නිජබිම කරගත්තු ෆයිටර් මසුන් ගැන සහ උන්ගේ ආහාරපාන හැසිරීම සහ බෝවීම ගැන.

මෙම මසුන් බිත්තර මගින් බෝවීම සිද්ධ වෙන නිසා ලයිව්බෙයාරර්ස් එහෙමත් නැත්නම් පැටවු මගින් බෝවෙන මත්ස්‍යය ගණයට වැටෙන්නේ නෑ. පහතින් දැක්වෙන්නේ එම මසුන්ගේ පොදු ලක්ෂණ ස්වල්පයක්.

ෆයිටර් 1 - Fighting fish

පැටවු මගින් බෝවෙන මසුන් එහෙමත් නැත්නම් ලයිව්බෙයාරර්ස්ලා ගැන ලියපු ලිපි වලට මදක් නැවතුම තියලා අද කියන්න යන්නේ බිත්තර මගින් සිය වර්ගයා බෝ කරන මසුන් ගැන. අළුතෙන්ම මසුන් ඇති කරන කෙනෙක්ට මුලින්ම බිත්තර මගින් බෝවන මසුන් ඇති කිරීම නිර්දේශ නොකරන්නේ මුන්ගෙන් පැටවු ගැනීමට තියෙන යම් අසීරුතා නිසයි.

පැටවු මගින් බෝ වෙන මසුන් වර්ග වලින් මම මුලින්ම තෝර ගත්තේ අපි කවුරුත් දන්න ෆයිටර් මසුන් හෙවත් Siamese Fighting Fish මසුන්. සියමේස් ෆයිටින් ෆිශ් කියලා කියන්නේ මෙම මසුන්ගේ නිජබිම වෙලා තියෙන්නේ සියම් දේශය නිසාවෙනි.
 ඒ වගේම මෙම වර්ගයේ මසුන්ට 'බෙටා මසුන්'(Betta Fish) කියලත් හඳුන්වනවා.

අළුත උපන් මාළු පැටවුන් රැක ගනිමු.- 2

කලින් ලිපියේදි මම කිව්වා නේ බ්‍රීඩින් ට්‍රැප්ස් (Breeding Traps) එහෙමත් නැත්නම් අළුත උපන් මාළු පැටවුන්ව මවු මත්සයාගෙන් වෙන් කරලා ආරක්ෂා කරගන්න උගුල ගැන කියා දෙනවා කියලා. අන්න ඒ පොරොන්දුව තමා අද ඉෂ්ඨ කරන්න යන්නේ.

මුලින්ම කියන්නම් මොනවද බ්‍රීඩින් ට්‍රැප්ස් කියන්නේ කියලා.බ්‍රීඩින් ට්‍රැප්ස් කියන්නේ මවු මත්සයාව දැනට ඉන්න ටැංකියේම පැටවු ලැබෙනකන් කොටු කර තියන උපක්‍රමයට. පැටවු ලැබුනට පස්සේ මවු මත්සයාව මෙම උගුලෙන් ඉවත් කිරීම සිදු කරනවා. පැටවුන් ලොකු උනහම ආයෙම ප්‍රධාන ටැංකියට මුදා හරිනවා. මෙහෙම උපක්‍රමයක් අවශ්‍ය වන්නේ මවු මත්සයා කුඩා පැටවුන් ආහාරයට ගන්න නිසා.

බ්‍රීඩින් ට්‍රැප්ස් වල තියෙන ප්‍රධානම වාසිය වෙන්නේ මවු මත්සයාව තමන්ට හුරු පුරුදු පරිසරයේම කොටු කර තබාගත හැකි වීමයි. මේ නිසා අළුත් ටැංකියට මාරු කිරීමේදි මසුන්ට මුහුනපාන්නට සිද්ධ වෙන පරිසර වෙනස් වීම එච්චර දැනෙන්නේ නෑ.

කලකට පසු...

පහුගිය ටිකේ සති අන්තවල ලිපි ලිය ලියා හිටපු මින් විසිතුරුවා එක පාරටම අතුරුදහන් වෙලා ආගිය අතක් නැති උනා. ඊට පස්සේ ඒකාගේ මාළු ටැංකිය ඔහේ පාළුවට ගිහින් තිඋනා. ඒ උනාට සමහරු නම් ටැංකිය පාළුවට යන්න නොදී ඉදලා හිටලා ඇවිදින් මාළුවෙක් දෙන්නෙක් බලලා බ්ලොගේ ලියන එකා කොයි කියලත් අහලා තිබ්බා.

ඇත්තටම මොකද මූට උනේ ?  

අළුත උපන් මාළු පැටවුන් රැක ගනිමු.-1

ගොඩක් වෙලාවට මාළු ඇති කරන කෙනෙක්ගේ ලොකුම ආසාව තමයි තමන් ගෙනාපු මාළු, පැටවු දාන එක. අළුත උපන් මාළු පැටවෙක් දකින්න තියේ නම් ඒක කොච්චර සතුටක් දෑ.  ඉතින් එහෙම හිතාගෙන අරගෙන එන මාළු ටික දවසකින් පැටවු පස් හයදෙනා (සමහර මාළු වර්ග නම් පැටවු සීයයකට ආසන්න ගණනක්) බිහි කරනවා.

ඒත් ටික දවසකින් ඒ පැටවු ටික  මවු මත්සයාගේ හෝ ටැංකියේ ඉන්න වෙන මාළුවෙක්ගේ ගොදුරක් බවට පත් වෙලා අකාලයේ මියෑදෙනවා.ගොඩක්ම වෙලාවට සිද්ධ වෙන්නේ මවු මත්සයාම කුඩා පැටවුන් ආහාරයට ගැනීමයි. පැටවු මගින් බෝවෙන මාළු වර්ග එහෙමත් නැත්නම් ලයිව්බෙයාරර්ස්ලා (Livebearers) නම් අනිවාර්යෙන්ම අළුත උපන් කුඩා පැටවුන්ව ආහාරයට ගන්නවා.

අපි කොච්චරවත් නැහැයි කිව්වට ගප්පිනුත් පැටවු ආහාරයට ගන්නවා. මොකද ගප්පි අයත් වෙන්නෙත් ලයිව්බෙයාරර්ස්ලාට නිසා.

ඉතින් අද කියලා දෙන්න හිතුවා අළුත උපන් පැටවුන්ව මවු මත්සයාගෙන් හරි එහෙමත් නැත්නම් වෙන මාළුන්ගෙන් ආරක්ෂා කරගන්න හැටි. ගොඩක් දේවල් අළුතෙන්ම කියා දෙන්න කියලා එකක් නෑ.අපි දන්න සරල සිද්ධාන්තමයි මෙතනත් පාවිච්චි වෙන්නේ.  :)

මෝලි 3 - Molly

කලින් ලිපියේ කියපු විදිහට අද ඉදිරිපත් කරන්න ඉන්නේ මෝලි ප්‍රභේද ගැන ලියපු ලිපියේ ඉතුරු ටික.මම ඒ ප්‍රභේද ටික වර්ග දෙකෙහට බෙදුවා. ඒ තමයි සෙයිල්ෆින් වර්ගය හා ලයිරාටේල් වර්ගය කියලා !

ඒ ලිපිය බලන්න බැරි වෙච්ච කෙනෙක් ඉන්නවා නම්  මෙතන ක්ලික් කරලා කියවන්න.
එහෙනම් පහල විස්තරයෙන්ම බලමු !

මෝලි 2 - Molly

කලින් ලිපියෙදි මෝලි ගැන විස්තර කිව්වා මතක ඇති නේ. ඔන්න අද ලිපියෙන් ඉදිරිපත් කරන්නේ මෝලි ප්‍රභේද ගැන. කලින් ඉදිරිපත් කරපු අනිත් මාළු වර්ග වගේම මෝලීන්ගෙත් ප්‍රභේද ගොඩක් ඉන්නවා.

ගොඩක් වෙලාවට අපි මෝලී කියලා අඳුර ගන්නේ කළු පාට ප්‍රභේදයක් නේ. කළු පාට ප්‍රභේදය වගේම සුදු පාට ප්‍රභේදයත් අපි අතර ගොඩක් ප්‍රසිද්ධයි.

එහෙනම් වැඩි කතාවට යන්න ඕන නෑ. කෙලින්ම ප්‍රභේද ගැන විස්තර ටිකට බහිමු.

මෝලි 1 - Molly

අදත් තව මාළු වර්ගයක් අරගෙන ආවා. මේ වර්ගයේ නම "මෝලී". මුනුත් පැටවු මගින් බෝවෙන විෂේශයක්. කෙටියෙන්ම කිව්වොත් ලයිව්බෙයාරස් වර්ගයක්. මීට කලින් පැටවු මගින් බෝවෙන ගප්පි, ප්ලේටි හා ස්වෝර්ඩ්ටේ ගැන කතා කලා මතක ඇති නේ. අද අන්තිම වර්ගය !

අන්තිම වර්ගය කිව්වේ ලයිව්බෙයාරර්ස්ලා ඉවර නෑ. ප්‍රධාන වර්ග 4ක් ගැන විතරයි මම මුලින්ම කතා කරන්නේ. ඊට පස්සේ බිත්තර මගින් බෝවෙන වර්ග ගැන ලිපි ලියන්නයි බලාපොරොත්තු වෙන්නේ.පස්සේ පස්සේ මතක් වෙන හැටියට ලයිව්බෙයාරර්ස්ලා ගැන ලියන්නම්.

පොඩි කාලේ අපි මුන්ට "මෝරීස් " කිව්වට මුන්ගේ ඇත්තම නම තමයි "මෝලි" !
හරි එහෙනම් වැඩේට බහිමු...

ස්වෝර්ඩ්ටේල් 2 - Swordtail (ස්වෝර්ඩ්ටේල් වර්ග 2)

 කලින් ලිපියේ ඉතුරු කොටස තමයි අද ලිපියෙන් තියෙන්නේ. ලිපිය දෙකට කැඩුවේ පින්තූර ගොඩක් තියෙන නිසා ලෝඩ් වෙන එක පමා වෙයි කියලා.පළවෙනි කොටස කියවන්න බැරි උන කෙනෙක් ඉන්නවා නම් මෙතන ක්ලික් කරලා කියවන්න.

ඔන්න එහෙනම් ඉතුරු කොටස් ටික... 

ස්වෝර්ඩ්ටේල් 2 - Swordtail (ස්වෝර්ඩ්ටේල් වර්ග 1)

කලින් ලිපියේ කියපු විදිහට අද ලිපියෙන් කියන්න යන්නේ ස්වෝර්ඩ්ටේල් වර්ග ගැන. ස්වෝර්ඩ් ටේල් කිව්වම අපේ හිතේ ඇඳෙන්නෙම රතුපාට වර්ගයක් විතරයි. නමුත් ඊට වඩා ස්වෝර්ඩ් ටේල් වර්ග ඉන්න බව මේ පෝස්ට් එකෙන් තේරුම් ගන්න පුලුවන්.

එහෙනම් වැඩි කතා ඕනැන්නේ නෑ. කෙලින්ම වැඩේට බහිමු.

ස්වෝර්ඩ් ටේල් 1 - Sword tail

මේ ටිකේ දිගින් දිගටම ලයිව්බෙයාරර්ස්ලා (Livebearers) ගැන එහෙමත් නැත්නම් පැටව් මගින් බෝවෙන මසුන් ගැනම කිව්වා මතක ඇති නේ. අද කියන්න යන්නෙත් ලයිව්බෙයාරර්ස්ලාට අයත් වෙන මසුන් වර්ගයක් ගැන. ඒ තමයි ස්වෝර්ඩ් ටේල් මාළු (Sword Tail) !

අපේ ගම්වල අය මුන්ට ශෝර්ට් ටේල් (Short tail) කියලා කිව්වට හරිම නම තමයි ස්වෝර්ඩ් ටේල් කියන්නේ. මුන්ට මේ නම ලැබිලා තියෙන්නේ මුන්ගේ පිරිමි සත්තුන්ගේ වල්ගය ස්වෝර්ඩ් (Sword) එකක් එහෙමත් නැත්නම් කඩුවක ආකාර ගන්න නිසා.

එහෙනම් මුන් ගැන දැන කියා ගම්මු.

පාට කරපු මාළු - 2

කලින් ලිපියෙන් පාට කරපු මාළු ගැන කිව්වා මතකයි නෙ. ඒ ලිපිය කියවන්න බැරි වෙච්ච කෙනෙක් ඉන්නවා නම් මෙතන ක්ලික් කරලා ගිහින් කියවන්න. අද ලිපියෙන් කියන්න යන්නේ කොහොමද පාට කරපු මාළු අඳුන ගන්නේ කියලා.

 තමන් නොදන්න මාළු වර්ගයක් අළුතින්ම මිලදී ගන්නවා නම් උන්ගේ වර්ණ සංයෝජනය දිහා විමසිල්ලෙන් බැලිය යුතුය.වර්ණ ගන්වන මසුන්ගේ අසාමාන්‍ය වර්ණ ගැලපීමක් තියෙන්නේ.වර්ණ ගැන්වූ කිසිම මත්සයෙකුට එකම හැඩයක් සහිතව වර්ණ ගැන්වීම සිදුකල නොහැකියි.

ඒ වගේම සමහර ස්ථාන වල වර්ණ ගැලවී හෝ වර්ණ ගැන්වී නොමැති ස්ථාන තිබේ. එම ස්ථාන ගැනත් විමසිල්ලෙන් බැලිය යුතු වෙනවා.

පාට කරපු මාළු - 1

මීලඟට ස්වෝර්ඩ් ටේල් මාළු ගැන පල කරන්න හිටපු ලිපි පෙලට කලින් මට හිතුනා පාට කරපු මාළු ගැන පුංචි පුංචි දේවල් ටිකක් කියන්න. එහෙනම් පටන් ගම්මු.

ස්බාවධර්මයාගෙන් මාළුන්ට විවිධ වර්ණ ලැබිලා තියෙනවා. නමුත් මීට අමතරව මසුන් විකුණන අය ව මසුන්ව විවිධ වර්ණ ගන්වලා විකුණන අවස්ථා තියෙනවා. අද ලිපිය වෙන් වෙන්නේ ඒ ගැන.

 ස්බාවිකව අපට හමුවන සමහර විට මිලෙන් අඩු හෝ එතරම් තැකීමක් සිදු නොකරන මාළුන්ව වර්ණ ගන්වලා මසුන් ඇති කරන්නන්ට විකුණනවා. එහෙම විකිණීමෙන් මසුන් අලෙවි කරුවන් බලාපොරොත්තු වෙන ප්‍රයෝජන කිහිපයක් තියෙනවා.

ප්ලේටි 4 - Platy- ප්ලේටි දෙමුහුන් කිරීම

ප්ලේටි ගැන ලියවෙන හතරවන ලිපියයි මේ. අද කියන්න යන්නේ ප්ලේටි ප්‍රභේද තවත් මාළු විශේෂත් එක්ක දෙමුහුන් කිරීම ගැන. ගප්පි ගැන කතා කරනකොට දෙමුහුන් කිරීමක් ගැන කතා නොකලේ ගප්පින්ව සාමාන්‍යයෙන් දෙමුහුන් කරන්න ගන්නේ නැති නිසා.

ගප්පින්ව දෙමුහුන් කරන්න බෑ නෙමෙයි දෙමුහුන් කිරීම අඩුවෙන් සිද්ධ කරන්නේ. ගප්පින්වයි මෝලි වර්ගයි දෙමුහුන් කරන්න පුලුවන්. ඒත් දෙමුහුන් කරනවාට වඩා විවිධ ගප්පින්වම නිශ්පාදන කිරීමයි සිද්ධ කරන්නේ.

ප්ලේටි 3 - Platy - (ප්ලේටි වර්ග 2)

 කලින් ලිපියේ ප්ලේටි භ්‍රබේද ගැන කිව්වා මතක ඇති නේ. පෝස්ට් එක ලෝඩ් වෙන එකට අවුලක් වෙයි කියලා හිතලා මම පෝස්ට් එක දෙකට කැඩුවා. මේ තියෙන්නේ දෙවෙනි පෝස්ට් එක.පළවෙනි පෝස්ට් එක බලන්න බැරි උන කෙනෙක් ඉන්නවා නම් මෙතන ක්ලික් කරලා ගිහින් බලන්න.

අද එතැන් සිට.......

ප්ලේටි 2 - Platy - (ප්ලේටි වර්ග 1)

ඔන්න කලින් පොරොන්දු වෙච්ච විදිහට අද කියලා දෙන්න යන්නේ ප්ලේටි වර්ග ගැන. ප්ලේටි ගැන මගේ මුල් ලිපිය කියවන්න බැරි උන අය ඉන්නවනම් මෙතන ක්ලික් කරලා කියවන්න.

ප්ලේටි - Platy

ඔන්න අද හදුන්වා දෙන්න යන්නේ දෙවෙනි මාළු වර්ගය. මුලින්ම ගප්පි හදුන්වා දුන්නා මතක ඇති නේ. බලන්න බැරි උන කෙනෙක් ඉන්නවා නම් මෙතනින් පළවෙනි ලිපියත් මෙතනින් දෙවෙනි ලිපියත් මෙතනින් තුන්වෙනි ලිපියත් කියවන්න.

අද ලිපියෙන් කියලා දෙන්නේ ප්ලේටි ගැන. එහෙනම් ප්ලේටි ගැන ඉගෙන ගනිමු.

සාමාන්‍ය නාමය -  ප්ලේටි (Platy)
විද්‍යාත්මක නාමය -Xiphophorus maculatus
සාමාන්‍ය දිග - අඟල් 2ත් 2.5ත් අතර අගයක් ගනී.
නිජබිම -   මධ්‍යම ඇමරිකාව
හිතකර උෂ්ණත්වය - ෆැරන්හයිට් 65ත් 78ත් අතර (සෙල්සියස්  18ත් 26ත් අතර)

ටැංකියෙන් ඇළ දොළට ආ මසුන්

පහුගිය දවස්වල මොනරාගල පැත්තේ මිරිදිය ධීවරයෙකුට අරුම පුදුම මාළුවෙක් හම්බ උනා කියලා ප්‍රවෘත්ති වලට කියනවා මින් විසිතුරු අහගෙන හිටියා. මේ මාළුවා ඇලිගේටර් ගා කියන මාළුවෙක්. මේ මාළුවා දැක්කට පස්සේ මින් විසිතුරුට හිතුනා ආක්‍රමනකාරි මාළු ගැන පොඩි දැනුවත් කිරීමක් කරන්න.

ඔය මොනරාගල පැත්තෙන් හම්බ උනායි කියන මාළුවා  ලංකාවට සුළභ එකෙක් නෙමේ. කොහේ හරි මාළු ටැංකියක ඇති කරලා මුදාහැරපු මාළු වර්ගයක්. කොටින්ම ආක්‍රමණකාරි මාළුවෙක්.

ආක්‍රමණකාරි මාළුන්ගෙන් තියෙන ප්‍රධානම තර්ජනය තමයි ස්බාවික මත්ස්‍ය විශේෂ ආහාරයට ගැනීම.එතකොට මිරිදිය පරිසර පද්ධතියේ සමතුලිතතාවයට බාධා ඇති වෙනවා. කොටින්ම සමහර ලංකාවට ආවේණික මත්ස්‍ය විශේෂ වඳවෙලා යන්නත් මේ ආක්‍රමණකාරි මසුන් හේතුවක් වෙනවා.

ස්කැවෙන්ජර්ස් -Scavengers

ගප්පි ගැන කියා දුන්නට පස්සේ මම කියන්න හිටියේ ප්ලේටි ගැන.නමුත් ප්ලේටි ගැන කියලා දෙන එක චුට්ටක් නවත්තලා   අද ලිපියෙන් ස්කැවෙන්ජර්ස්ලා ගැන කියලා දෙන්න හිතුවා. ස්කැවෙන්ජර්ස්ලා ගැන නොදන්න අය නම් ගොඩක් අඩු ඇති. ඕනම පොඩි එකෙක් දන්නවා මුන් ගැන.

ස්කැවෙන්ජර්ස් ????